Kijk eens om je heen in de trein, een wachtkamer of een restaurant.
Vrijwel overal zie je hetzelfde beeld. Mensen kijken naar hun smartphone. Hun hoofd iets naar voren, schouders wat ronder.
Die houding heeft al jaren een naam: de tabletnek.
De pagina over tabletnek op deze website moet weer bijgewerkt worden. De eerste versie schreef ik jaren geleden. Sindsdien zijn er veel onderzoeken verschenen. Daardoor weten we vandaag meer dan toen. Dat is precies hoe wetenschap werkt. Nieuwe onderzoeken vullen eerdere kennis aan en maken het beeld steeds completer.
Een paar dingen zijn nauwelijks veranderd en een paar dingen juist wel.
De tabletnek bestaat
Dat mensen nekklachten kunnen krijgen door langdurig smartphonegebruik staat inmiddels nauwelijks meer ter discussie.
Wat wel veranderd is, is de manier waarop onderzoekers naar die klachten kijken.
Jaren geleden ging het vooral over de houding.
– De telefoon hoger houden.
– Niet te ver voorover buigen.
– De bekende uitspraak over “27 kilo belasting op de nek”.
Inmiddels kijken onderzoekers veel breder.
Onderwerpen die steeds vaker terugkomen zijn:
- hoe lang iemand achter elkaar dezelfde houding aanhoudt;
- hoeveel iemand gedurende de dag beweegt;
- hoeveel uur iemand zit;
- slaap;
- herstel;
- stress;
- de totale leefstijl.
Dat geeft een veel completer beeld.
Niet één verkeerde houding
Tijdens trainingen gebruik ik vaak een simpel voorbeeld.
Ik pak een pen en “Houd deze eens vijf seconden voor je uit.”
Dat lukt iedereen.
Daarna vraag ik: “Houd hem nu een uur zo vast.”
Dan begint iedereen te lachen.
Want ineens voelt iedereen wat spieren doen.
Zo werkt het ook met de nek. Een tabletnek ontstaat meestal niet doordat je één keer verkeerd zit. Het gaat om de optelsom. Elke dag weer. Uren achter elkaar.
De beste houding
Regelmatig vragen mensen mij wat de perfecte houding is. Die vraag hoor ik steeds minder vaak terug in de wetenschap.
Een betere vraag is: Hoe vaak verander je van houding?
Ik gebruik tijdens trainingen vaak dezelfde uitspraak:
De beste houding is de volgende houding.
Want daar zit eigenlijk alles al in. Ons lichaam is gemaakt om te bewegen.
Ook schermtijd bekijken we anders
Jarenlang draaide de discussie vooral om het aantal uren schermtijd.
Twee uur?
Vier uur?
Zes uur?
Voor volwassenen bestaat geen officiële richtlijn die zegt hoeveel schermtijd gezond is. Onderzoekers kijken tegenwoordig naar veel meer.
Bijvoorbeeld:
- beweeg je voldoende?
- neem je regelmatig pauzes?
- slaap je goed?
- heb jij de regie over je schermgebruik?
- pak je je telefoon bewust of uit gewoonte?
- gebruik je schermen om iets te doen of vooral om de tijd te vullen?
Dat zijn vragen waar Digital Wellness voor mij over gaat.
Een paar cijfers
Een paar cijfers laten zien hoe groot het onderwerp inmiddels is.
- Nederlanders brengen gemiddeld bijna 9 uur per dag achter een scherm door. Werk en privé samen.
- Jongeren gebruiken hun smartphone gemiddeld ongeveer 5 uur per dag.
- Intensief smartphonegebruik hangt samen met 82% meer kans op nekpijn.
- Meer dan 6 uur per dag zitten hangt samen met bijna 88% meer kans op nekpijn.
- Ongeveer 60% van de Nederlanders zegt het eigen schermgebruik weleens als verslavend te ervaren.
Cijfers vertellen nooit het hele verhaal. Ze laten wel zien dat schermgebruik steeds meer een leefstijlonderwerp wordt.
En die smartphone-schedel dan?
Een paar jaar geleden haalde een onderzoek wereldwijd het nieuws. Daarin werd gesuggereerd dat smartphonegebruik botuitsteeksels op de schedel zou veroorzaken.
Inmiddels kijken onderzoekers daar veel voorzichtiger naar.
Waarom?
- Er werd een verband gevonden.
- Een oorzaak is nooit aangetoond.
- Botuitsteeksels kwamen ook al voor vóór het smartphonetijdperk.
- Andere factoren kunnen eveneens een rol spelen.
- Vervolgonderzoek heeft de spectaculaire conclusie niet bevestigd.
Voor nekklachten ligt het anders.
Daarvoor is de hoeveelheid onderzoek juist flink gegroeid.
Wat kun je vandaag al doen?
Gelukkig zijn de oplossingen niet ingewikkeld.
- Houd je telefoon wat hoger.
- Ondersteun je armen.
- Wissel regelmatig van houding.
- Sta ieder half uur even op.
- Kijk af en toe bewust vooruit.
- Zet onnodige meldingen uit.
- Pak je telefoon met een reden.
Kleine veranderingen zijn vaak beter vol te houden dan grote plannen.
Ik denk dat de belangrijkste verandering niet in onze smartphones zit. Ook niet in onze nek. Die zit in hoe we naar gezondheid kijken. Schermtijd is één onderdeel van het verhaal. Bewegen, slapen, afwisseling en regie horen daar net zo goed bij.
Dat is voor mij Digital Wellness.
©2026 – DigitalWellness